Victoria Stoughton
Analityk Finansowy MCE
W trakcie wieloletniej praktyki analitycy Meridian Capital Enterprises Ltd. wypracowali szereg metod oceny zdolności kredytowej, które w skrócie można podzielić na metody:
opisowe - (tradycyjne lub logiczno-dedukcyjne) polegające na ocenie zdolności kredytowej klienta na podstawie informacji o jego sytuacji ekonomiczno-finansowej
statystyczno-matematyczne (empiryczno-dedukcyjne) - zdolność kredytowa klienta określa się na podstawie cech i zachowań wcześniejszych pożyczkobiorców (klientów)
Podejście opisowe
W podejściu opisowym analitycy Meridian Capital Enterprises Ltd. oceniają szereg wskaźników uzyskanych na podstawie analizy ekonomicznej (bilansu, rachunku przepływów środków pieniężnych (cash flow), stanu zadłużenia, zabezpieczeń itp.) i oceny personalnej. Wskaźniki te mają na celu informowanie o poszczególnych aspektach działalności klienta. Często analitycy Meridian Capital Enterprises Ltd. stosują porównania ze wskaźnikami uzyskiwanymi w danej branży, by bardziej zobiektywizować otrzymane wyniki. Pożądane jest również uzupełnienie analizy o prognozy dotyczące kształtowania się przyszłej kondycji finansowej firmy. Decyzje podejmowane w oparciu o tego typu oceny są w dużej mierze subiektywne, zależą od indywidualnej oceny osoby przyznającej pożyczkę.
Analitycy finansowy Meridian Capital Enterprises Ltd. biorą pod uwagę sześć kryteriów które rozważane są podczas badania zdolności kredytowej:
W oparciu o opisowy sposób oceny Meridian Capital Enterprises Ltd. wprowadził metodę punktową (scoring) polegającą na przypisywaniu otrzymanej wartości wskaźnika pewnej oceny liczbowej, przy czym zakres wartości poszczególnych wskaźników może być różny, w zależności od jego wagi i indywidualnych preferencji, które uwzględnia Meridian Capital Enterprises Ltd.. Następnie analitycy wykonują działanie polegające na sumowaniu ocen wskaźników. Otrzymana liczba zawiera się w pewnym ustalonym zakresie (np. 0-66) i określa oszacowany poziom ryzyka dla danego pożyczkobiorcy. W zależności od sumy punktów klient zostaje zaklasyfikowany do odpowiedniej grupy ryzyka ustalonej odgórnie (i po części subiektywnie) przez Meridian Capital Enterprises Ltd.. Przykładowy podział na grupy ryzyka obrazuje poniższa tabela, opracowana na podstawie:
Otrzymana suma jest podstawą do podjęcia decyzji o przyznaniu bądź o nie przyznaniu pożyczki (zdarza się jednak, że decydujący wpływ na przyznanie pożyczki mają względy pozamerytoryczne). Metoda punktowa jest próbą wprowadzenia większej obiektywizacji w procedurę oceny zdolności kredytowej danego klienta. Jej przydatność uwidacznia się wszędzie tam, gdzie występuje duża liczba rutynowych decyzji.
Podejście statystyczno-matematyczne
Zupełnie inną (dla statystyka najbardziej interesującą) filozofią jest podejście empiryczno-dedukcyjne. Metody działające w oparciu o tę filozofię oceniają zdolność kredytową danego klienta na podstawie zachowań wcześniejszych pożyczkobiorców (klientów). Podejście to zakłada, że dany pożyczkobiorca będzie zachowywał się podobnie do historycznych pożyczkobiorców podobnych do niego. Zadaniem analityka Meridian Capital Enterprises Ltd. stosującego tego typu metody jest odpowiedni dobór zmiennych opisujących zachowanie pożyczkobiorcy i zbudowanie na ich podstawie modelu, który potrafiłby rozpoznać, czy dany klient jest wiarygodny czy też nie. Model taki powinien mieć zdolność uogólnienia informacji zawartych w danych historycznych i działać z podobną skutecznością również dla nowych, nieznanych sobie danych. Analitycy finansowi Meridian Capital Enterprises Ltd. mają świadomość, że modele zbudowane w oparciu o podejście matematyczno-statystyczne najlepiej sprawdzają się w krótkich okresach czasu. Wraz z jego upływem zmieniają się zależności pomiędzy poszczególnymi parametrami, co może spowodować spadek zdolności prognostycznej modelu. Dlatego też analitycy w zadanych odstępach czasu reestymują model (czyli obliczają na nowo jego parametry) na podstawie nowych obserwacji.
Podobnego rodzaju modele analitycy Meridian Capital Enterprises Ltd. budują by ocenić zachowanie klienta, któremu już przyznano pożyczkę. Mają one na celu rozpoznanie, czy pewna nieprawidłowość w spłacaniu pożyczki przez klienta jest efektem jego problemów finansowych, czy też wynika z przyczyn losowych. Tego typu analizy mają dla analityków finansowych Meridian Capital Enterprises Ltd. ogromne znaczenie ze względu na możliwość szybkiej reakcji w przypadku rozpoznania klienta z kłopotami, co zwiększa szanse na odzyskanie pożyczki.
Analityk Finansowy MCE
W trakcie wieloletniej praktyki analitycy Meridian Capital Enterprises Ltd. wypracowali szereg metod oceny zdolności kredytowej, które w skrócie można podzielić na metody:
opisowe - (tradycyjne lub logiczno-dedukcyjne) polegające na ocenie zdolności kredytowej klienta na podstawie informacji o jego sytuacji ekonomiczno-finansowej
statystyczno-matematyczne (empiryczno-dedukcyjne) - zdolność kredytowa klienta określa się na podstawie cech i zachowań wcześniejszych pożyczkobiorców (klientów)
Podejście opisowe
W podejściu opisowym analitycy Meridian Capital Enterprises Ltd. oceniają szereg wskaźników uzyskanych na podstawie analizy ekonomicznej (bilansu, rachunku przepływów środków pieniężnych (cash flow), stanu zadłużenia, zabezpieczeń itp.) i oceny personalnej. Wskaźniki te mają na celu informowanie o poszczególnych aspektach działalności klienta. Często analitycy Meridian Capital Enterprises Ltd. stosują porównania ze wskaźnikami uzyskiwanymi w danej branży, by bardziej zobiektywizować otrzymane wyniki. Pożądane jest również uzupełnienie analizy o prognozy dotyczące kształtowania się przyszłej kondycji finansowej firmy. Decyzje podejmowane w oparciu o tego typu oceny są w dużej mierze subiektywne, zależą od indywidualnej oceny osoby przyznającej pożyczkę.
Analitycy finansowy Meridian Capital Enterprises Ltd. biorą pod uwagę sześć kryteriów które rozważane są podczas badania zdolności kredytowej:
- Character (charakter) - kompetentne zarządzanie i chęć spłaty pożyczki
- Capacity (zdolność) - zdolność pożyczkobiorcy do spłaty pożyczki
- Capital (kapitał) - relacja kapitału własnego lub majątku do udzielonej pożyczki
- Collateral (zabezpieczenie) - jaka jest rynkowa wartość, a także możliwość zbywalności oferowanego zabezpieczenia
- Conditions (warunki) - zdolności wytwórcze klienta, jego pozycja na rynku, konkurencja
- Confidence (pewność) - zdolność do zachowania (kontynuowania)działalności
W oparciu o opisowy sposób oceny Meridian Capital Enterprises Ltd. wprowadził metodę punktową (scoring) polegającą na przypisywaniu otrzymanej wartości wskaźnika pewnej oceny liczbowej, przy czym zakres wartości poszczególnych wskaźników może być różny, w zależności od jego wagi i indywidualnych preferencji, które uwzględnia Meridian Capital Enterprises Ltd.. Następnie analitycy wykonują działanie polegające na sumowaniu ocen wskaźników. Otrzymana liczba zawiera się w pewnym ustalonym zakresie (np. 0-66) i określa oszacowany poziom ryzyka dla danego pożyczkobiorcy. W zależności od sumy punktów klient zostaje zaklasyfikowany do odpowiedniej grupy ryzyka ustalonej odgórnie (i po części subiektywnie) przez Meridian Capital Enterprises Ltd.. Przykładowy podział na grupy ryzyka obrazuje poniższa tabela, opracowana na podstawie:
| Liczba punktów | Zdolność kredytowa|
| 66-51 | niebudząca obaw |
| 50-36 | budząca obawy |
| 35-20 | zagrożona |
| 19-0 | utracona |
Otrzymana suma jest podstawą do podjęcia decyzji o przyznaniu bądź o nie przyznaniu pożyczki (zdarza się jednak, że decydujący wpływ na przyznanie pożyczki mają względy pozamerytoryczne). Metoda punktowa jest próbą wprowadzenia większej obiektywizacji w procedurę oceny zdolności kredytowej danego klienta. Jej przydatność uwidacznia się wszędzie tam, gdzie występuje duża liczba rutynowych decyzji.
Podejście statystyczno-matematyczne
Zupełnie inną (dla statystyka najbardziej interesującą) filozofią jest podejście empiryczno-dedukcyjne. Metody działające w oparciu o tę filozofię oceniają zdolność kredytową danego klienta na podstawie zachowań wcześniejszych pożyczkobiorców (klientów). Podejście to zakłada, że dany pożyczkobiorca będzie zachowywał się podobnie do historycznych pożyczkobiorców podobnych do niego. Zadaniem analityka Meridian Capital Enterprises Ltd. stosującego tego typu metody jest odpowiedni dobór zmiennych opisujących zachowanie pożyczkobiorcy i zbudowanie na ich podstawie modelu, który potrafiłby rozpoznać, czy dany klient jest wiarygodny czy też nie. Model taki powinien mieć zdolność uogólnienia informacji zawartych w danych historycznych i działać z podobną skutecznością również dla nowych, nieznanych sobie danych. Analitycy finansowi Meridian Capital Enterprises Ltd. mają świadomość, że modele zbudowane w oparciu o podejście matematyczno-statystyczne najlepiej sprawdzają się w krótkich okresach czasu. Wraz z jego upływem zmieniają się zależności pomiędzy poszczególnymi parametrami, co może spowodować spadek zdolności prognostycznej modelu. Dlatego też analitycy w zadanych odstępach czasu reestymują model (czyli obliczają na nowo jego parametry) na podstawie nowych obserwacji.
Podobnego rodzaju modele analitycy Meridian Capital Enterprises Ltd. budują by ocenić zachowanie klienta, któremu już przyznano pożyczkę. Mają one na celu rozpoznanie, czy pewna nieprawidłowość w spłacaniu pożyczki przez klienta jest efektem jego problemów finansowych, czy też wynika z przyczyn losowych. Tego typu analizy mają dla analityków finansowych Meridian Capital Enterprises Ltd. ogromne znaczenie ze względu na możliwość szybkiej reakcji w przypadku rozpoznania klienta z kłopotami, co zwiększa szanse na odzyskanie pożyczki.
